ΆρηςΠετάσης

Ένας ηγέτης μπορεί να πάρει μια «καλή» απόφαση «υπό τις περιστάσεις», που πληροί βασικά κριτήρια – κριτήρια που συνήθως θέτει ο ίδιος και που συχνά τα νοθεύουν η απληστία και η δίψα για εξουσία. Οι πολιτικές αποφάσεις ειδικότερα παρουσιάζονται συχνά ως ορθολογικές, ακόμη και ηθικές, ενώ στην πραγματικότητα είναι διαποτισμένες από προπαγάνδα και ψεύδη. Κατά κανόνα, τέτοιες αποφάσεις αποτυγχάνουν εξαιτίας αδύναμης ορθολογικότητας και φτωχής ηθικής. Ο συγγραφέας διερωτάται: «Τι το ορθολογικό ή ηθικό υπάρχει σε μια απόφαση να επιτεθείς σε άλλη χώρα, να κλέψεις τον πλούτο της και να ελέγξεις την κυβέρνησή της;»

Το βιβλίο χρησιμοποιεί το παράδειγμα του Πολέμου του Βιετνάμ για να δείξει την αδυναμία ακόμη και των πιο ευφυών ανθρώπων να παίρνουν ορθολογικές αποφάσεις, ιδίως όταν οι διεργασίες τους στερούνται αρετής. Οι «καλύτεροι και λαμπρότεροι» της αμερικανικής πολιτικής και στρατηγικής συμβούλευσαν διαδοχικούς Αμερικανούς προέδρους να συνεχίσουν έναν πόλεμο που διήρκεσε 20 χρόνια και διεξήχθη χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Αμερική, μια ασφαλή πατρίδα που την προστατεύουν δύο ωκεανοί. Οι συμβουλές τους στηρίζονταν σε μεροληπτικές και «ευφάνταστες» επιστημονικές αναλύσεις, σε αριθμούς χωρίς νόημα και σε κατά παραγγελία στατιστικές και μοντέλα. Τελικά η Αμερική ταπεινώθηκε και περίπου 3 εκατομμύρια άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Από την αρχή, όσοι αποφάσιζαν δεν έθεσαν το ερώτημα: «Είναι σωστό και νόμιμο να χρησιμοποιήσουμε χημικά όπλα, βόμβες ναπάλμ και 350.000 Αμερικανούς στρατιώτες για να σκοτώσουμε εκατομμύρια ανθρώπους, ώστε να αναγκάσουμε το Βιετνάμ να υιοθετήσει ένα πολιτικό σύστημα της αρεσκείας μας;» Αν αυτό το ηθικό ερώτημα ήταν αναπόσπαστο μέρος των αποφάσεων των Αμερικανών ηγετών, ο καταστροφικός και παράλογος αυτός πόλεμος θα είχε αποτραπεί και η ανθρωπότητα θα είχε γλιτώσει μια μεγάλη οδύνη.

Ο Άρης Πετάσης εξετάζει την ορθολογικότητα και την αρετή στη λήψη αποφάσεων και καταλήγει ότι και οι δύο πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να είναι μια απόφαση αξιόπιστη. Υποστηρίζει ότι τα πάθη, ιδίως η απληστία και η διεστραμμένη φιλοδοξία, παρασύρουν τους ηγέτες σε λανθασμένες αποφάσεις. Η πλούσια επαγγελματική του εμπειρία και η επιστημονική του προσέγγιση του επιτρέπουν να προσφέρει διεισδυτικές παρατηρήσεις για τη λήψη αποφάσεων, καθώς και κατευθυντήριες γραμμές που βοηθούν τους ηγέτες, είτε διευθύνοντες συμβούλους, κυβερνήτες, στρατηγούς ή πρωτοπόρους της διεθνούς στρατηγικής, να παίρνουν πιο ορθολογικές και ηθικές αποφάσεις.

Ισραηλινοί Εβραίοι

Το Ισραήλ δεν διατρέχει βραχυπρόθεσμο κίνδυνο, δεδομένης της ισχύος των δομών ασφαλείας του […] και της στήριξης των ΗΠΑ. [Ωστόσο,] δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία ένδειξη ότι οι λαοί των γειτονικών χωρών είναι έτοιμοι να δεχθούν το Ισραήλ ως γείτονα με τον οποίο μπορούν να ζήσουν ειρηνικά.

Έλληνες της Κύπρου

Κατά πάσα πιθανότητα η Κύπρος θα συνεχίσει να υφίσταται τη θηλιά της τουρκικής κατοχής και της αντικατάστασης του πληθυσμού.

Χριστιανοί του Λιβάνου

Το μέλλον των Χριστιανών του Λιβάνου είναι στενά συνδεδεμένο με το μέλλον του λιβανικού κράτους και με τον βαθμό στον οποίο ο Λίβανος θα καταφέρει να αντιμετωπίσει τα αμέτρητα προβλήματά του, που ποτέ δεν φαίνεται να υποχωρούν.

Κόπτες της Αιγύπτου

Πολλά θα εξαρτηθούν από τον χαρακτήρα και την αποφασιστικότητα των μελλοντικών αιγυπτιακών κυβερνήσεων να διατηρήσουν τη σταθερότητα, να εξασφαλίσουν την ασφάλεια και να δώσουν στους Κόπτες εμπιστοσύνη για το μέλλον τους.

Αρμένιοι του Αζερμπαϊτζάν

Βραχυπρόθεσμα, η αβεβαιότητα για το μέλλον των Αρμενίων του Αζερμπαϊτζάν είναι πιθανό να συνεχιστεί, ακόμη και να αυξηθεί, δεδομένου ότι οι δυνάμεις που στρέφονται εναντίον τους είναι πολύ ισχυρότερες από το κράτος της Αρμενίας, που είναι ο προστάτης τους.

Κούρδοι

«Οι Κούρδοι δεν έχουν φίλους παρά μόνο τα βουνά.» Αυτή η παλιά κουρδική παροιμία λέει όλη την ιστορία της εγκατάλειψης των Κούρδων και των ψεύτικων υποσχέσεων.

Παλαιστίνιοι

Η δοκιμασία των Παλαιστινίων υπήρξε μια τραγικά θλιβερή ιστορία και ένα κάθε άλλο παρά κολακευτικό επεισόδιο για την ηγεσία της διεθνούς κοινότητας.

Ελλάδα

[…] Η Ελλάδα επέλεξε τον δρόμο που την οδήγησε σε αγγλοαμερικανική εξάρτηση, η οποία περιόρισε την ελευθερία της να ενεργεί ανεξάρτητα. […] Η Ελλάδα χρειάζεται την άδεια εξωτερικών δυνάμεων για να πάρει [σημαντικές] αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και την οικονομία.

Τουρκία

Τα τελευταία 70 χρόνια η Τουρκία είναι ο προνομιακός στρατιωτικός εταίρος των ΗΠΑ.

Τα αποσπάσματα αποδίδονται στα ελληνικά από το αγγλικό πρωτότυπο.

Μέσα από μια σειρά διαφωτιστικών δοκιμίων για την ηγεσία, αυτό το ξεχωριστό βιβλίο προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στο τι χρειάζεται για να είναι κανείς αποτελεσματικός ή αποτυχημένος ηγέτης, με παραδείγματα από πραγματικά πρόσωπα και καταστάσεις. Αντλώντας από πλούσια εμπειρία, ο συγγραφέας εντοπίζει τις συμπεριφορές που έχουν κοινές οι αποτελεσματικοί ηγέτες και τα ελαττώματα χαρακτήρα που πρέπει να υπερνικήσουν όσοι βρίσκονται σε θέσεις ηγεσίας.

Είναι η απληστία από μόνη της αρκετή για να εμποδίσει κάποιον να ασκήσει συνολικά καλή ηγεσία, ή είναι απλώς μία από τις πολλές παραμέτρους της ηγεσίας; Το βιβλίο αυτό θα σας κάνει να αναθεωρήσετε τη δική σας οπτική για την ηγεσία και για τους θριάμβους και τις αποτυχίες των ηγετών.

Ο Πετάσης είναι σύμβουλος στρατηγικής που έχει συνεργαστεί με πολυεθνικούς οργανισμούς σε πλήθος χωρών. Η επαγγελματική του εμπειρία και η επιστημονική του προσέγγιση του επιτρέπουν να κάνει διεισδυτικές παρατηρήσεις για τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία των επικεφαλής, των κυβερνητών, των στρατηγών και των πρωτοπόρων του σύγχρονου κόσμου.

Ο Λίβανος βρίσκεται επίσης σε ανοιχτή σύγκρουση με το Ισραήλ στον νότο. Το Ισραήλ αντιμετωπίζει καθημερινά ζητήματα ασφάλειας, η χερσόνησος του Σινά δεν είναι πλέον ασφαλής και το διεθνές δίκαιο παραβιάζεται όλο και συχνότερα. Η άφιξη στην περιοχή μιας νέας ισχυρής παγκόσμιας δύναμης, της Ρωσίας, και ενός ακατάβλητου περιφερειακού παίκτη, του Ιράν, έχει διαταράξει περαιτέρω την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι οικονομίες της περιοχής αντιμετωπίζουν επίσης σοβαρά προβλήματα. Η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται υπό την εποπτεία της Τρόικας, έστω κι αν το πρόγραμμα της Κύπρου θεωρητικά ολοκληρώνεται σύντομα. Η αιγυπτιακή οικονομία δεν αξιοποιεί τις δυνατότητές της, με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ καθηλωμένο στις τελευταίες θέσεις διεθνώς. Ακόμη και η τουρκική οικονομία δείχνει σημάδια κόπωσης, με τη λίρα να καταρρέει έναντι του δολαρίου και το ρωσικό εμπάργκο να αρχίζει να πιέζει. Το Ισραήλ τα πηγαίνει καλύτερα από τους γείτονές του, αλλά συνεχίζει να σηκώνει βαρύ αμυντικό φορτίο.

Αν τη διαχειριστούν σωστά, η ενέργεια μπορεί να ενώσει τις χώρες της περιοχής και να μετατρέψει την Ανατολική Μεσόγειο σε ένα ειρηνικό και αρμονικό δίκτυο. Υπάρχουν όμως δύο βασικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν: το Παλαιστινιακό και η κατοχή από την Τουρκία του 37% του εδάφους της Κύπρου. Και η Συρία θα πρέπει να πάρει τον δρόμο της ειρήνης, μακριά από την τρομοκρατία και τη βία. Η συνεργασία στους ενεργειακούς πόρους θα βοηθούσε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να βλέπουν τους γείτονές τους ως φυσικούς συμμάχους και όχι ως αντιπάλους και εντολοδόχους κάποιας ξένης δύναμης.

Το βιβλίο προτείνει τη δημιουργία μιας Ανώτατης Αρχής Ενέργειας (High Energy Authority), που θα επιτρέπει σε όλες τις χώρες της περιοχής να αξιοποιούν από κοινού τα ενεργειακά τους αποθέματα, δημιουργώντας οικονομικό όφελος και μειώνοντας τις συγκρούσεις και την ηγεμονική εξάρτηση.